Stara Bielawa
Old Bielawa

© Andrzej Bohdanowicz

| Strona główna | | Napisz do mnie |

Bielawa na bardzo starych pocztówkach.


Widok z Dzierżoniowa na Góry Sowie, w tle Pieszyce.

...

Obecnie ulica Piastowska. Po prawej stronie widać tak zwany górny Szpital, a za nim budynek w, którym była i od zawsze jest księgarnia.
Budynek tuż przed szpitalem nie istnieje. Po lewej stronie widać budynek Domu Dziecka im św. Wincentego.

To samo miejsce w innym ujęciu.

Jeśli chodzi o Joschka Platz, to taką oto informację przybliżającą to miejsce otrzymałem od pana Marka Nowaczyka : "Upamiętnieni zostali również trzej działacze Bielawskiego Towarzystwa Sowiogórskiego. Pierwszym był kamień pamiątkowy Karla Jaschke, współzałożyciela tego stowarzyszenia, autora pierwszych sowiogórskich publikacji turystycznych. Odsłonięcie pomnika odbyło się 25 IX 1900 r., a sam kamień umieszczono na południowo-zachodnim stoku Parkowej Góry koło Bielawy".
Dziękuję.

Kiedyś Ewangelicka Szkoła dla dziewcząt, później Szkoła Podstawowa Nr 2, później filia Szkoły Podstawowej Nr 5, a obecnie filia Szkoły Podstawowej Nr 4.

Ta sama szkoła.

Obecnie Szkoła Podstawowa Nr 4 z Oddziałami Integracyjnymi i niedawno wybudowaną salą gimnastyczną z prawdziwego zdarzenia.

Remiza straży ogniowej, naprzeciw szkoły.

Tablica upamiętniająca założyciela przemysłu włókienniczego Christiana Dieriga w 200-lecie istnienia zakładów włókienniczych.
Dnia 15 stycznia 2008 roku na Walnym Zgromadzeniu Spółki "BIELBAW" S.A. została ogłoszona
likwidacja firmy .
Firma przetrwała dwie wojny światowe, nie przetrwała "bandyckiego kapitalizmu" i złego zarządzania.

...

Widok na firmę Christian Dierig A.G..

Kościół katolicki przy ul Wolności (architektura romańska),
na jego miejscu został wybudowany obecny neogotycki p.w. WNMP.

Kościół Ewangelicki na Pl. Kościelnym, obecnie katolicki.

Wnętrze Kościoła Ewangelickiego na Pl. Kościelnym.

Cukiernia przy kościele ewangelickim na Placu Kościelnym.

Grupa Niemców na Placu Kościelnym.
Niewykluczone, że wśród osób znajduje się Rektor Burchardt i p. Distler.

Obecna ulica Piastowska w 1918 roku.

Plac Wolności w 1913 roku.

Plac Wolności w 1918 roku.

Ulica Wolności, po prawej kaplica.

Stara litografia przedstawiająca Ratusz Miejski i pomnik.

Stara litografia przedstawiająca pomnik, wylot obecnej ulicy Bankowej i willi Froehlicha, obecnie siedziby Rady Miejskiej.

...

Niegdyś cukiernia, po wojnie bardzo długo Piekarnia Balla, obecnie także piekarnia.


Bielawa z lotu ptaka okolic Placu Kościelnego, doskonale widać charakterystyczne czerwone budynki (familoki) na ul. Czerwonej i równie charakterystyczne budynki na ul. Akacjowej i naturalnie kościół ewangelicki.

Bielawa.

Dom Dziecka im. św. Wincentego przy ul. Kopernika 2.

Pocztówka przedstawiająca wnętrza Domu Dziecka.

Kaplica domowa (klasztorna) SS Augustianek (Hauskapelle)
mieściła się na pierwszym piętrze Głównego Domu, przeniesiona później do wybudowanego powyżej z czerwonej cegły budynku w , którym jest do dzisiaj,
posiada w dalszym ciągu na wyposażeniu niektóre elementy widoczne na tej pocztówce np kinkiety, ołtarz, ławki, obrazki Drogi Krzyżowej i figury
ta pocztówka jest starsza niż prezentowane powyżej.

Stara rycina przedstawiająca kościół ewangelicki.

Tkaczka przy swoim krośnie.

Widok na górną Bielawę.


Ulica Wysoka.

Górna Bielawa.




Widok na Bielawę.

Karta tytułowa Kronik Bielawy.

Widok z lotu ptaka na Góry Sowie (Eulengebirge) i leżące u ich podnóża miasta
- Bielawę (Langenbielau), Dzierżoniów (Reichenbach) i Pieszyce (Peterswaldau).
Nazwy miast były tuż po zakończeniu wojny spolszczone dosłownie - Biała, Rychbach i Piotrolesie.

Panorama Bielawy.

Widok na kościół ewangelicki.


Rynek (Marktplatz).

Rynek spełniał rolę placu targowego. Jak widać targowisko skromne, wojenny czas nie sprzyjał ani produkcji, ani handlowi. Brak mężczyzn powołanych do armii spowodował ograniczenia w każdej dziedzinie życia społecznego i gospodarczego.

Restauracja na Górze Skrzatów (obecnie Góra Parkowa).

Pomnik ku czci poległych żołnierzy niemieckich w I Wojnie Swiatowej, mieszkańców Bielawy.

Zbliżenie inskrypcji na pomniku przy Magistracie.





Willa Rosenbergów z kościołem katolickim w tle.


Plebania i Szkółka Parafialna przy kościele katolickim. Budynki istnieją do dzisiaj.



Kościół ewangelicki, po prawej stronie szkoła, a po lewej zabudowania Pastora Zboru Ewangelickiego.
Prawie nic się nie zmieniło.




Dolny Szpital.Po wojnie bardzo długo był im. Heringa.


Tak zwany "Dolny Szpital", hol na pierwszym piętrze.

"Dolny Szpital" hol na parterze i schody na pierwsze piętro.


Po wojnie w tym budynku i jeszcze do niedawna mieściła się Stacja Pogotowia Ratunkowego
i Centralne Laboratorium Analityczne. Obecnie jest remontowany.

Ulica Wolności (przed wojną Hindenburgstrasse).

"Pruski Dwór" (Preussicher Hof). Najstarszy murowany budynek w Bielawie.
Obecnie po remoncie elewacji.


Widok z lotu ptaka na firmę DIERIG A.G.

Plac Wolności na przełomie lat 20-tych i 30 tych.
Budynek z prawej strony Ratusza nie istnieje (obecnie parking), w głębi ulicy Bankowej widać okazały budynek Reichsbanku,
po wojnie NBP, następnie przejęty przez Bank Zachodni, a obecnie budynek mieszkalny.

Obecnie Plac Wolności. Budynek Ratusza miał ogrodzenie, w głębi widać budynek apteki (dzisiaj Apteka "pod Orłem"), Budynek za apteką nie istnieje (w tym miejscu stoi wieżowiec), budynek po prawej stronie został radykalnie przebudowany w stylu ... delikatnie mówiąc "udziwnionym", nawiązującym chyba do najazdu Mongołów i Tatarów - którego nie było!!!


Plac Wolności w późnych latach 30-tych.
Na środku placu znajduje się fontanna uruchomiona 1 września 1939 roku podczas skromnej uroczystości. Data bardzo znamienna w dziejach świata.
Centrum fontanny, to kamienna kolumna na, której szczycie znajduje się rzeźba sowy trzymającej w pazurach lewej łapy herb Bielawy. Sowę niesie z wielkim wysiłkiem 8 krasnoludków.





Plac Wolności kiedyś spełniał rolę Placu Targowego (Marktplatz),
wszystkie widoczne na pierwszym planie budynki istnieją do dzisiaj.

Dawni mieszkańcy naszego miasta.

Obecnie ulica Bankowa, widok od strony stacji kolejowej.

Widok na obecnie ulicę Wojska Polskiego na wysokości Parku Miejskiego.
Z lewej staw, w głębi istniejący do dzisiaj budynek z półokrągłym balkonikiem.

Kawiarenka w Parku przy Basenie Miejskim. Dzisiaj nie ma śladu po basenie i po kawiarence.

Miejski Basen.




Gimnazjum żeńskie, wygląd przed gruntowną przebudową.

Gimnazjum żeńskie po przebudowie, (obecnie Liceum i Gimnazjum Nr 5).
Rektor nazywał się Burchardt i mieszkał na Kirchstrasse 7 (obecnie ulica Ludowa 7)

Poczta (budynek istnieje do dzisiaj).




Słynna "Aleja czereśniowa",
ile tam jest w ziemi kapsli od wszelkiej maści napitków to tylko kiedyś archeolodzy się dowiedzą.
A w tle Herrleinberg (Góra Krasnoludków, lub jak niektórzy tłumaczą Góra Skrzatów),
ale przecież nikt z Bielawy inaczej nie powie jak "Holimberek".

Górna Bielawa, ulica Nowobielawska.

Piekarnia, widok od strony obecnej ulicy 3-go Maja,
budynek nie istnieje,
przed zburzeniem mieściła się w tym budynku ciastkarnia i piekarnia p. Leona Gowarzewskiego.

Budynek Reichsbanku, długo po wojnie siedziba Narodowego Banku Polskiego potem siedziba Banku Zachodniego, a ostatnio budynek mieszkalny. Ciekawe, że przylegająca ulica gdy w tym budynku były banki nazywała się St. Dubois, a gdy banku już nie ma nazywa się Bankowa.

...

Budynek Reichsbanku, ale ciekawe też są znaczki plebiscytowe.

Obecnie ulica Piastowska 66.

Obecnie ulica Wolności,
po prawej stronie okazały budynek w, którym bardzo długo mieścił się Bar Dolny,
Baru już nie ma.

Ulica Wolności w dolnym odcinku, listopad 1913 r.

Ulica Wolności, apteka pod Koroną.

Ulica Wolności, Drogeria Pod Złotym Kielichem (Pucharem),
widać dystrybutor benzyny, kiedyś paliwo do nielicznych automobili kupowało się w drogeriach.

Restauracja na Górze Krasnoludków (Skrzatów), obecnie Góra Parkowa, czyli potocznie "Holimberek".

Nie ma co opisywać, wszystko jasne.

Ulica Wolności, wówczas (Mittelstrasse).

Nawa główna z ołtarzem w katolickim kościele parafialnym, obecnie p.w. WNMP.

Oryginalny napis został zadrukowany.

Obecnie ulica Piastowska u wylotu ulicy Sienkiewicza, po lewej stronie nadal jest Księgarnia, a w głębi po lewej stronie ewangelicki szpital (tzw. górny szpital i Pogotowie Ratunkowe).

Zamek Sandreckich, bardzo długo mieścił się w nim Ośrodek Szkolno - Wychowawczy tak zwany "zameczek".
Ośrodek został przeniesiony do Dzierżoniowa, a obiekt jest do sprzedania.

Widok z lotu ptaka na okolice obecnej ulicy Zeromskiego.
Jak widać nie była przejezdna i prowadziła tylko do Browaru. Okrągły budynek (obecnie Przychodnia Lekarza Rodzinnego) został przebudowany, ale piwnica pod nim zachowała okrągły kształt i musiała zostać wzmocniona ze względu na spory ruch ciężkich pojazdów.

...118

Widok z Góry Krasnoludków (Skrzatów) na okolice Placu Kościelnego.

Widok na Kamieniczki (ulica Wysoka, Korczaka i Prewontorium).

...121

...122

...123

...124

Park Miejski, kawiarenka przy Basenie Miejskim.

...126

Widok z wieży kościoła ewangelickiego, widać charakterystyczne czerwone budynki ulicy Czerwonej (tzw. "familoki" należšce do Dieriga), po lewej szkołę (obecnie Szkoła Podstawowa Nr 5), z prawej okazały budynek na ulicy Małej. Na pierwszym planie budynki Placu Kościelnego.

...128

Pomnik przy wjeździe do budynku biurowego Christian Dierig A.G.

Widok na Bursę i pomnik.

Zwróćmy uwagę na dowcipny podpis pod zdjęciem - "sechs von der Tankstelle".

Willa Froehlicha. Po wojnie bardzo długo Zakładowy Dom Kultury ZPB im. II-giej Armii, a obecnie siedziba Rady Miejskiej.

Pierwotny wygląd szpitala ewangelickiego, po przebudowie istnieje do dzisiaj jako tzw. górny szpital z Pogotowiem Ratunkowym.

Zajazd Pod Niemiecką Koroną


Rok 1935. Baza hotelowa Bielawy i krótki opis miejscowości.
Ciekawostka, Hohe Eule (Wysoka Sowa) nie wiedzieć czemu nazwę naszej najwyższej góry przetłumaczono na Wielka Sowa (po niemiecku byłoby chyba Grosse Eule), ma podaną wysokość nad poziom morza 1014 m,
tak było również przez dłuższy czas podawane na późniejszych mapach, ostatnio podaje się 1015 m.
Posługując się nagłówkiem tabelki możemy się dowiedzieć kto był właścicielem, jaki był numer telefonu, jakimi pokojami hotel dysponował i ile danych pokoi było do dyspozycji, ile kosztowało wynajęcie itd. Bielawa wówczas miała 20200 stałych mieszkańców.

Stacja kolejowa, kolei sowiogórskiej.

Rozkład jazdy Sowiogórskiej Kolei (Eulengebirgsbahn). Popatrzmy ile czasu zajmowała jazda z Dzierżoniowa (Reichenbach) do Bielawy Zachodniej (Langenbielau Oberstadt) - tylko 11 minut, a do dolnej Bielawy (Langenbielau Niederstadt) tylko 6 minut.
Cała trasa z Dzierżoniowa (Reichenbach) do Srebrnej Góry (Silberberg Stadt) przez Pieszyce trwała z postojami na stacjach 1 godzinę i 18 minut (pociąg o 715, w Srebrnej Górze 833), a zaledwie 1 godzinę i 6 minut pociągiem o 1330 (1436 w Srebrnej Górze).

Linki do stron z mapami Bielawy,
zbiory map Zachodniej Polski Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Bardzo interesujące, nie tylko dla mieszkańców Bielawy.

Link do mapy z 1896 roku, zwróćmy uwagę na dokładność, jest każda ścieżka, większe drzewo czy budynek, Wysokość nad poziom morza naszej Góry Parkowej (wówczas Herrleinberg) jest podana z dokładnością do 10 cm i według ówczesnych pomiarów wynosiła 454,7 m. Obecnie podaje się 455 m.n.p.m.
Zwróćmy uwagę na to, że do fabryki Suckert (późniejszy zakład IV Bieltexu) prowadziła odnoga od dworca Nowa Bielawa (Neubielau) normalnotorowej kolei Sowiogórskiej z malutkim dworcem (Guter Bhnf) tuż przy fabryce i bocznym torem.
Po kliknięciu pojawi się cały sektor mapy, który należy sobie powiększyć, oto link : mapa z 1896 roku

Link do mapy topograficznej z 1936 roku, niestety nie jest już tak czytelna jak ta 1896 roku, ale można po dokładnym przypatrzeniu się dojrzeć wiele interesujących szczegółów : mapa topograficzna z 1936 roku

Link do mapy topograficznej z 1940 roku, w skali 1:25000, można dojrzeć wiele interesujących szczegółów : mapa z 1940 roku

i tyle narazie, trzeba dalej szukać,
część starych pocztówek wymaga opisu, ale
większość miejsc ujętych na tych pocztówkach jest rozpoznawalna.

Stare pocztówki z okolic Bielawy.


Widok na Pieszyce (Peterswaldau) z szosy Dzierżoniów - Pieszyce.

Góry Sowie Schronisko na granicy lub strażnica na granicy,
(niem. Grenzbaude), jednak w którym to było miejscu ja nie kojarzę.

Kolonia Tannenberg czyli dzisiaj Jodłownik

Jodłownik.

Jodlownik.

Ostroszowice z widokiem na Jodłownik.

Jodłownik

Jodłownik

Jodłownik

Weigelsdorf czyli Ostroszowice, Kościół i Szkoła.

Widok na Ostroszowice w tle Góra Czeszka.

Centrum Ostroszowic.

Ostroszowice.

Ostroszowice, na lewym dolnym zdjęciu widać pałac

Weigelsdorf czyli Ostroszowice

Pałac w Ostroszowicach, widok od wejścia głównego, w tle tak zwany mały staw.

Pałac w Ostroszowicach

Pałac w Ostroszowicach położony nad stawem.



| Bociany| | Makro| | Okolice| | Zima| | Stare zdjęcia| | Góry| | Tkalnia| | Bielawa| | Widoki z kościelnej wieży| | Widoki z dachu wieżowca|
[Powrót do początku strony]
Strona Główna